Een veilige start voor moeder & baby: bewaken van de heilige tijd

Elke moeder, of je nu in een klein huisje in Blijswijk of in de een mega vila op een tropisch eiland woont heeft hetzelfde instinct; zodra je baby is geboren pakt zij haar op en legt haar tegen zich aan.

Toch kan het in onze Westerse en gemedicaliseerde wereld gebeuren dat er eerst van alles moet gebeuren voor de baby bij de moeder op de borst gelegd wordt, bijvoorbeeld bij een keizersnede of na een moeilijke bevalling. Dit terwijl de meeste checks bij de moeder op de buik gedaan kunnen worden.

Een recent onderzoek wijst nogmaals uit dat de baby die bij de moeder op de blote huid ligt betere temperatuur, glucosewaarde en ademhaling hebben. Bovendien huilen ze minder wat tevens de stress verlaagd.

255589_440174719359393_543800817_nOok voor de moeder heeft het voordelen, ze voelt zich zekerder in haar taak als moeder en geven langer borstvoeding. Dit alles heeft ook op de langere termijn voor de baby weer consequenties. Door de start in moeders armen wordt de binding tussen baby en moeder versterkt en krijgen de hersenen de kans om zich optimaal te ontwikkelen, wat de zelf-regulatie van de baby op de langere termijn versterkt.

Vooral het eerste uur na de bevalling lijkt een speciale tijd te zijn die positieve effecten heeft op de moeder en baby. In de dierenwereld is bekend dat bijvoorbeeld kuikens net uit het ei gekomen zich binden aan het eerste dier dat zij tegen komen, dit proces is vanuit de evolutie ontstaan omdat zoogdieren nog kwetsbaar zijn na hun geboorte en afhankelijk zijn van de zorg van hun moeder. De natuur heeft hier een mooi mechanisme voor ontwikkeld, ‘attachment’ of ook wel ‘binding’ genoemd,waardoor het eerste uur na de bevalling zowel  de moeder als het kuiken op hersenniveau gestimuleerd worden om elkaar op te zoeken en zich emotioneel aan elkaar te verbinden.

Ook al kunnen wij als mens praten en reflecteren op ons gedrag, deze dierlijke 421200_346279525415580_2089014083_ninstincten en overlevingsmechanisme zijn ook bij de mens actief. Ook een baby is na de bevalling sterk aangewezen op de moeder, zelfs sterker dan een vogel bijvoorbeeld omdat wij fysiek nog niet in staat zijn naar onze moeder toe te bewegen. Om dat te kunnen zouden we een veel langere zwangerschapsduur nodig hebben dan de negen maanden van nu. Een baby die net geboren is zal dus instinctief zijn moeder zoeken net als een moeder haar baby zo snel mogelijk wil vasthouden, voelen en ruiken. Er zijn zelfs moeders die instinctief hun baby likken. Al deze zintuiglijke input (het zien, horen, voelen en ruiken van je baby) zorgen ervoor dat je je baby uit duizenden baby’s zou kunnen herkennen als het moet. Ook dit heeft weer zijn beschermende functies.

Geen wonder dus dat een baby veel sneller stabiliseert na een bevalling, en dus ook na een keizersnede, als deze op de buik van de moeder gelegd wordt. In Nederland wordt het op de buik leggen na de keizersnede een ‘natuurlijke keizersnede‘ genoemd en steeds meer toegepast in ziekenhuizen.

Voor moeders die zich zorgen maken dat dit proces bij hun verstoort is, weet dat de binding tussen jou en je baby niet alleen afhangt van dit ene moment. Optimale binding begint al in de buik en wordt versterkt vlak na de bevalling, maar is een proces dat de eerste maanden nog steeds doorgaat en dus ook weer geheeld kan worden indien niet optimaal verlopen. Deze welness treatment waarbij ook heling van de bevalling kan plaatsvinden kan daarbij ondersteunen (lees meer).

Tot slot

Mocht je een zorgverlener zijn, mijn vraag aan u is of u naast het bewaken van de veiligheid van moeder en baby op fysiek niveau ook het proces van binding en wilt bewaken. Zoals blijkt heeft ‘psychologische veiligheid’ een enorme impact op het herstellingsvermogen van een baby en hoort het dus deel te zijn van protocollen. Elke controle of ingreep na de bevalling in het eerste uur verstoord dit proces. Dus beperk deze of stel ze uit tot na een uur waar mogelijk, of verricht de handelingen terwijl de baby op de buik van de moeder ligt, liefst bloot, ongewassen en met zo min mogelijk afleiding in de kamer!

Voor de (as) moeders en (as) vaders die dit lezen, geef je wensen aan aan je zorgverlener en vraag hen deze ‘heilige tijd’ na de bevalling te eren. Dit kan je eventueel doen met behulp van een geboorteplan (wens).

Over De Geboortenis

Deze blog is in 2010 geïnitieerd door Hester Appelman, zwangerschapscoach. Sinds juni 2012 is deze blog onderdeel van de Stichting De Geboortenis, bestaande uit Christine Derksen, Minna Sangi en Nienke Stoop. De stichting heeft als doel het oprichten van een informatieplatform, het bundelen van zorg rondom de bevalling in regio Zutphen, het aanbieden van bijscholing aan zorgverleners en op termijn het realiseren van een geboortehuis.
Dit bericht werd geplaatst in Bevalling, Kraamtijd, Ouderschap, Zwangerschap en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Een veilige start voor moeder & baby: bewaken van de heilige tijd

  1. Tami zegt:

    Mooi geschreven Hester. Ook is jouw verzoek aan behandelaars helemaal terecht, iets waar we met z’n allen bewust(er) en vaker om moeten vragen: “Mocht je een zorgverlener zijn, mijn vraag aan u is of u naast het bewaken van de veiligheid van moeder en baby op fysiek niveau ook het proces van bindingen wilt bewaken”.

    • Dank Tami! Vind het eigenlijk wel bijzonder dat het nog geen deel van het protocol is, maar gelukkig zijn er wel zorgverleners die het belang van bewaken binding inzien en het toepassen binnen hun zetting. Nu de rest nog!

      Fijne dag en groetjes
      Hester

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s